banner

Asbestsanering: de tijd begint te dringen

Vanaf 1 januari 2024 mag er in Nederland geen asbest meer op de daken liggen. De komende zeven jaar moet nog een grote slag plaatsvinden om hieraan te voldoen. Momenteel zijn er (nog) financiële middelen beschikbaar om de kosten van de sanering te drukken. Een goede planning is essentieel om de sanering op het erf soepel te laten verlopen.

Asbest is een verzamelnaam voor een groep mineralen die in de natuur voorkomt. De mineralen bestaan uit microscopisch kleine, naaldachtige vezels. De vezels kunnen diep in de longen doordringen. Wie asbestvezels inademt kan ziek worden. Op termijn kunnen de asbestvezels leiden tot levensgevaarlijke ziekten zoals longkanker, mesothelioom (longvlieskanker of buikvlieskanker) of asbestose (stoflongen). Daarom wil de overheid blootstelling aan asbestvezels voorkomen. Sinds 1 juli 1993 mogen bedrijven geen asbest meer gebruiken. En ook geen asbest of asbesthoudende producten meer verkopen, importeren, weggeven, opnieuw toepassen en bewerken. In de Europese Unie (EU) geldt een asbestverbod sinds 2005. Ook bestaat de plicht om gebouwen die zijn gebouwd vóór 1994 bij verbouwing of sloopt te inventariseren op asbest. Vanaf 2024 mag er geen asbest meer op de Nederlandse daken liggen. Oude daken kunnen door de jaren heen zijn aangetast door weer en wind, waardoor asbestvezels kunnen vrijkomen. Het verbod houdt in dat de eigenaren van asbestdaken in de periode 2016-2024 het asbestdak moeten laten verwijderen. De meeste asbestdaken (75%) zijn van agrarische bedrijven. Overigens denkt u bij asbest waarschijnlijk het eerst en vooral aan het golfplaten dak op de stal of de schuur. maar op agrarische bedrijven zit ook vaak asbest verwerkt in: schotten, (stand)leidingen, ventilatienokken, schoorstenen, brandwerend board, schoorsteenpijpen, rioolbuizen, dakleien, gevelplaten en buissystemen.

Fiscale en financiële regelingen
Voor het saneren van de daken kunnen ondernemers en particulieren gebruik maken van diverse fiscale regels en subsidies. Sinds 1 januari 2016 zijn de fiscale mogelijkheden bij investering in asbestsanering beperkt. Zo is het niet langer mogelijk om gebruik te maken van de regelingen MIA en Vamil. Onderstaande fiscale regelingen zijn nog wel van kracht. De regelgeving in Nederland verandert echter snel of bepaalde potjes zijn vaak snel leeg. Daarom het advies om vooraf met uw accountant en/of adviseur de actuele fiscale- en subsidiemogelijkheden te inventariseren. Verder vindt u op de website van RVO (Rijksdienst voor Ondernemend Nederland) informatie over de financiële en fiscale regelingen.

Energie-investeringsaftrek (EIA)
Wanneer u besluit om uw asbestdaken te vervangen door zonnepanelen of te investeren in verbeterde isolatie van uw gebouw, kunt u gebruik maken van de regeling EIA. Met de EIA kunt u 58 % van de investeringskosten van zonnepanelen of isolatie aftrekken van de fiscale winst. Daardoor betaalt u minder inkomsten- of vennootschapsbelasting.

Kleinschaligheidsinvesteringsaftrek (KIA)
Wanneer u investeert in bedrijfsmiddelen, kunt u mogelijk via de regeling KIA een bedrag van de winst aftrekken. Het investeringsbedrag moet tussen € 2.300 en € 306.931 liggen (2016). De KIA is een percentage van al uw investeringen in een boekjaar. De hoogte hangt af van het geïnvesteerde bedrag. De KIA geldt voor zowel asbestsanering als voor isolatie en/of plaatsing van zonnepanelen.
Let op: de fiscale regelingen EIA en KIA zijn alleen interessant voor bedrijven die fiscale winst maken waar over belasting moet worden betaald. Subsidieregelingen daarentegen leveren voor alle ondernemers een even groot voordeel.

Rijks- en provinciale regeling asbestsanering
De Rijksregeling Asbestsanering, die door bedrijven, particulieren en instellingen kan worden aangevraagd bij de RVO, is een subsidie voor het saneren van asbestdaken van minimaal 35 vierkante meter. Per vierkante meter ontvangt u € 4,50 (max. € 25.000 euro per adres). (Voormalige) boeren en particulieren die hun daksanering combineren met de installatie van minimaal 5 kilowatt aan zonnepanelen op hun erf kunnen ook rekenen op een provinciale bijdrage van € 4,50 per m2. Dit in het kader van de provinciale stimuleringsregeling ‘Asbest eraf, zonnepanelen erop!’.Daarvoor moet minimaal 250 m2 asbestdak worden verwijderd. Voor verdere informatie neem contact op met uw provincie en/of kijk op de website www.asbestvanhetdak.nl.

Looptijd en indienen
De subsidieregeling heeft een looptijd tot en met 31 december 2019. U kunt uw subsidieaanvraag tot 31 december 2019 17.00 uur indienen bij RVO. Subsidie kunt u aanvragen wanneer u degene bent die de rekening betaalt voor het verwijderen van het asbestdak. Let er daarom op dat de degene waaraan de factuur voor de verwijdering van het asbestdak is gericht, ook de subsidieaanvraag indient. U kunt uw aanvraag indienen binnen een termijn van zes maanden na de verwijdering van het asbestdak. Alleen volledige aanvragen worden in behandeling genomen. Particulieren, (agrarische) ondernemingen, non-profit organisaties of overheden komen hiervoor in aanmerkingen. Binnen 13 weken ontvangt u schriftelijk de beslissing op uw aanvraag. Aanvragen kunt u doen via mijn.rvo.nl. Per jaar wordt een subsidieplafond bekendgemaakt. In 2016 bedroeg deze € 15 miljoen. Indien een aanvraag tijdig wordt ingediend, maar het subsidieplafond is reeds bereikt, verschuift de datum van ontvangst naar 1 januari in het daaropvolgende kalenderjaar. De regeling vervalt met ingang van 1 januari 2020.

Strenge regels
In Nederland is asbestverwijdering aan strenge regels gebonden. Zo moet u voor verwijdering een asbestinventarisatie laten doen. Achteraf dient een eindcontrole plaats te vinden. Uitsluitend gecertificeerde bedrijven mogen alle stappen in het proces uitvoeren. U mag niet zelf aan de slag gaan of een willekeurige bouwondernemer de verwijderingsklus laten uitvoeren. Dit is strafbaar en u brengt uzelf en derden hiermee in gevaar. De gemeente en de Inspectie SZW controleren hier streng op.

Voor u aan de slag gaat met asbestsanering is het zaak zes regels heel goed in acht te nemen:

  1. Zorg voor een asbestinventarisatie door een SC 540 gecertificeerd bedrijf;
  2. Zorg voor een SC 530 gecertificeerd verwijderingsbedrijf
  3. Maak, voordat u een offerte tekent, duidelijke afspraken over de precieze omvang van de werkzaamheden, de meldingen bij de gemeente en eventuele complicaties rondom de vrijgave;
  4. U kunt kiezen voor een totaalpakket, maar ook dan gelden de bovenste drie regels;
  5. Ga absoluut niet zelf aan de slag;
  6. Onderzoek de subsidiemogelijkheden

Duidelijke communicatie
Let op: duidelijke communicatie en heldere afspraken zijn cruciaal om oponthoud te voorkomen. Voorbeelden die vooraf duidelijk moeten vastliggen zijn:

  • worden de vrijgavedocumenten vóór of na betaling verstrekt?
  • is de offerte inclusief de stortkosten?
  • is sprake van een vaste prijs of vallen er zaken onder een stelpost?

Verder is het van belang dat u bespreekt hoe u de te saneren locatie ter beschikking stelt aan het verwijderingsbedrijf. U kunt hierbij denken aan het eventueel leegmaken van een schuur, het vrijmaken van de omgeving rondom de schuur of het afdekken van roosters. Leg ook deze afspraken vast!

Meldingen
Het verwijderen van asbest moet u, of uw verwijderaar, altijd melden bij uw gemeente. Het is handig om deze verplichte meldingen door het asbestverwijderingsbedrijf te laten uitvoeren. Dit kan via het Omgevingsloket online. Op basis van het bouwbesluit moet minimaal vier weken voor de aanvang van de verwijderingswerkzaamheden de melding bij de gemeente worden gedaan. Deze melding dient onder meer vergezeld te gaan van een asbestinventarisatierapport. Minimaal twee dagen vóór de start moet de saneerder de daadwerkelijke verwijderingsdatum bij de gemeente melden. Op de eerste werkdag na de beëindiging van de werkzaamheden dient de saneerder de gemeente hiervan ook in kennis te stellen en vervolgens binnen twee weken de resultaten van de eindbeoordeling aan de gemeente verstrekken.

Eindcontrole
Na een sanering moet een eindcontrole worden uitgevoerd. Bij deze eindcontrole wordt gecontroleerd of er asbestmateriaal is achtergebleven. Wanneer er sprake is van een buitensanering, bestaat deze eindcontrole uit een visuele inspectie door een bedrijf dat gecertificeerd is voor eindcontroles na buitensaneringen. Bij een visuele inspectie vindt de controle ‘op het oog’ plaats en worden er bijvoorbeeld geen luchtmonsters genomen. Bij het verwijderen van daken is er bijna altijd sprake van een buitensanering; een visuele inspectie is dan voldoende.

Rietendaken
Als u een dak wilt laten saneren waar riet onder ligt, moet u rekening houden met hogere kosten. Bij de sanering of door verwering van de oude platen kunnen namelijk asbestresten in het riet terecht komen. Er is extra schoonmaakwerk nodig om alle stukjes asbest die afgebroken zijn op te zoeken of weg te zuigen. Daarnaast ligt er vaak veel stof op het riet. Voor vrijgave is het belangrijk dat het object stofvrij is, omdat anders niet goed gezien kan worden of er nog asbestresten zijn achtergebleven. In enkele gevallen is het onderliggende riet van dusdanig slechte kwaliteit dat het afgevoerd moet worden voordat het dak vrijgegeven wordt en er een nieuw dak op kan. Ook dit is een extra kostenpost. Laat eventuele kosten van het verwijderen van riet (als optioneel) in de offerte opnemen. Zo komt u niet voor verrassingen te staan als het riet afgevoerd moet worden. Hetzelfde geldt voor het afvoeren van andere isolatiematerialen. Kies een saneerder met ervaring met riet saneren.

 

Asbestsanering met koeien in de stal
Realiseer u dat u voor de sanering veel meer voorbereiding en tijd nodig hebt als er vee in de stal aanwezig is. De extra tijd gaat bijvoorbeeld zitten in het opruimen van de stal en het verplaatsen van vee. Houd hiermee rekening in de planning. Wanneer u geen weidegang toepast, zijn er twee belangrijke knelpunten waar u rekening mee moet houden: onder het te saneren dak mag geen vee aanwezig zijn. Dit betekent dat het vee naar buiten moet. “Oefen” vooraf met de koeien het verplaatsen in uw stal of het tijdelijk verplaatsen naar buiten, als de koeien dit niet gewend zijn. Dit kan veel gedoe voorkomen. Verder is de melkrobot minimaal 5 uur niet bereikbaar voor de koeien. Overleg daarom met de saneerder hoe de melkrobot zo snel mogelijk is te gebruiken. Mogelijk kan de ruimte boven de melkrobot als eerste of als laatste gedeelte van een fase gesaneerd worden. Verder is het een optie om voor het melkrobotgedeelte meer mankracht van saneerders en bijvoorbeeld een extra verreiker in te zetten. Laat bij gebruik van een melkrobot de hoogproductieve koeien tot het laatste moment melken. Ga al twee dagen vooraf voorsorteren. Ga bij sanering met levende have met een goed vertrouwd saneringsbedrijf aan de slag dat ook ervaring heeft met dit soort situaties in de agrarische sector. 

Goede planning
Een goede planning is essentieel voor een voorspoedig verloop van de asbestsanering. Het is daarom zaak om vooraf met het asbestverwijderingsbedrijf een duidelijk werkplan/schoonmaakplan op te stellen. Betrek hier ook het inventarisatiebedrijf bij. Lever de stal leeg en schoon op en dek zelf niets af. Dit doet de saneerder (op roosters en deels op de ligboxen). Ruim het erf rondom de te saneren stal tijdig op. Minimaal 5 meter van de gevel moet het erf schoon en leeg zijn. Tijdens de sanering mogen anderen (inclusief de veehouder, zijn familie en eventueel personeel) niet in het afgezette gebied komen. Verwijder of verplaats daarom vooraf gereedschap en andere spullen die u verwacht nodig te hebben. Realiseer u ook dat uzelf niet bij de meterkast kunt komen tijdens de sanering als deze zich in het afgesloten gebied bevindt. Dit geldt uiteraard ook voor de overige elektrische apparatuur. Let bij de planning op slecht weer. Eventueel moet de sanering dan worden uitgesteld. Voorkom waar mogelijk waterschade aan elektrische apparatuur. Bespreek met de uitvoerder en/of de verzekeringsagent in hoeverre de eventuele waterschade gedekt is.

Interessante websites
Op diverse websites is actuele informatie over asbestsanering verkrijgbaar. Hier een overzicht van de belangrijkste websites over dit onderwerp.

 

Dit is een artikel uit Stallenbouw, nr 38. 
Dit artikel is ook beschikbaar als pdf.

    nieuwsbrief

    Blijf op de hoogte

    Blijf op de hoogte van de laatste ontwikkelingen en schrijf je in voor de nieuwsbrief.